Юридичний аналіз встановлення програм повної систематичної реєстрації землі в контексті правової визначеності прав на землю

Main Article Content

Aditya Michael Dinan
Herlindah
Arini Jauharoh

Анотація

Програма повної систематичної реєстрації землі (PTSL) є національною стратегічною спробою забезпечити юридичну визначеність власності громади на землю через прозорий механізм і доступну вартість. Це дослідження спрямоване на аналіз впровадження PTSL на центральному та сільському рівнях, зокрема в селах Меденг і Парангарго. Соціально-правовий підхід використовується для розуміння зв’язку між центральними правилами та правилами села, пов’язаними з оплатою ПТСЛ. Результати показали, що Medaeng Village успішно реалізувала програму відповідно до положень SKB Tiga Menteri без додаткових комісій, створивши довіру громади. Навпаки, село Парангарго зіткнулося з такими проблемами, як відсутність прозорості щодо додаткових зборів і відсутність соціалізації. Цифровізація за допомогою електронних земельних сертифікатів має великий потенціал для підвищення ефективності, прозорості та безпеки документів у впровадженні Програми повної систематичної реєстрації землі (PTSL). Ця технологія забезпечує зручність перевірки даних, знижує ризик підробки документів та прискорює адміністративний процес, тим самим підвищуючи задоволеність населення земельними послугами. Однак впровадження цифровізації все ще стикається з проблемами, особливо на рівні села, такими як низька цифрова грамотність громади, відсутність технологічної інфраструктури та відсутність соціалізації щодо переваг і процедур електронних сертифікатів. Таким чином, успішне впровадження PTSL вимагає не лише технологічного зміцнення, але й підходу участі, який активно залучає громаду, інтегрованого нагляду між центральною та сільською владою та гармонізації нормативних актів для створення інклюзивної, справедливої ​​та сталої системи. Такі стратегічні кроки, як розвиток цифрової інфраструктури, підвищення грамотності громади та чітка нормативна підтримка, можуть забезпечити значний вплив PTSL на реалізацію соціальної справедливості та правової визначеності для всіх рівнів суспільства.

Article Details

Розділ

Статті

Як цитувати

Юридичний аналіз встановлення програм повної систематичної реєстрації землі в контексті правової визначеності прав на землю. (2024). ПРАВОВІ ГОРИЗОНТИ, 23(4), 9-19. https://doi.org/10.54477/LH.25192353.2024.4.pp.9-19

Посилання

Aminudin, M. (2020). Ada Dugaan Pungli Pengurusan Sertifikasi Tanah di Kota Malang. detiknews. https://news.detik.com/berita-jawa-timur/d-5251402/ada-dugaan-pungli-pengurusan-sertifikasi-tanah-di-kota-malang

Anshari Siregar. (2007). Pendaftaran Tanah Kepastian Hak. Multi Grafik.

Ardani, M. N. (2019). Tantangan Pelaksanaan Kegiatan Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap dalam Rangka Mewujudkan Pemberian Kepastian Hukum. Gema Keadilan, 6(3), 268–286. https://doi.org/10.14710/gk.2019.6659

Azisah, N. (2024). Sistem Pendaftaran Tanah Di Indonesia Dalam Perspektif Hukum Administrasi Negara. Jurnal Ilmu Hukum Aktualita, 1(2), Article 2. https://jurnal.fakum.untad.ac.id/index.php/AKT/article/view/1196

Burhanuddin, M., Wardhani, L. C., & Surya, F. A. (2022). Pelaksanaan Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap (Ptsl) Sebagai Upaya Untuk Mencegah Sengketa Kepemilikan Dan Batas Tanah Di Kantor Pertanahan Kabupaten Kudus. Jurnal Suara Keadilan, 23(1), Article 1. https://doi.org/10.24176/sk.v23i1.8555

Friedman, L. M., & Hayden, G. M. (2017). American Law: An Introduction. Oxford University Press.

Fuller, L. L. (1969). The Morality of Law. Yale University Press.

Gea, H., Darma, M., Elyani, E., & Sitepu, K. (2024). Implementasi Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap (PTSL) Di Tinjau Dari Peraturan Menteri Agraria Dan Tata Ruang Kepala Badan Pertanahan Nasional No. 6 Tahun 2018 Tentang Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap (Studi Kasus Di Kantor Kementerian Agraria D. Innovative: Journal Of Social Science Research, 4(4), Article 4. https://doi.org/10.31004/innovative.v4i4.15044

Haikal, M. A., Dewi, M. A., & Hidayat, N. (2024). Peran Program Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap (PTSL) dalam Meningkatkan Keadilan Akses Tanah bagi Masyarakat Jember. Journal Of Indonesian Social Society (JISS), 2(3), Article 3. https://doi.org/10.59435/jiss.v2i3.238

Indonesia, Kementerian Agraria dan Tata Ruang/Badan Pertanahan Nasional. (2023). Peraturan Menteri Agraria dan Tata Ruang/ Kepala Badan Pertanahan Nasional Republik Indonesia Nomor 3 Tahun 2023 tentang Penerbitan Dokumen Elektronik dalam Kegiatan Pendaftaran Tanah.

Indonesia, Pemerintahan Pusat. (2013). PERPRES No. 63 Tahun 2013. Database Peraturan | JDIH BPK. http://peraturan.bpk.go.id/Details/41433/perpres-no-63-tahun-2013

Indonesia, Pemerintahan Pusat. (2018). INPRES No. 2 Tahun 2018. Database Peraturan | JDIH BPK. http://peraturan.bpk.go.id/Details/77296/inpres-no-2-tahun-2018

Jayantiari, I. G. A. M. R., Arjawa, I. G. P. B. S., & I. Gusti Ngurah Dharma Laksana. (2024). Hukum Progesif Dalam Studi Sosiologi Hukum. Zifatama Jawara.

Kamurahan, S. V., Polii, B. J. V., & Ngangi, C. R. (2018). Evaluasi Pelaksanaan Program Nasional Agraria Dan Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap Dalam Pembangunan Wilayah Desa Kinabuhutan, Kecamatan Likupang Barat, Kabupaten Minahasa Utara. AGRI-SOSIOEKONOMI, 14(1), Article 1. https://doi.org/10.35791/agrsosek.14.1.2018.19608

Kementerian ATR/BPN. (2024). Struktur Organisasi. https://www.atrbpn.go.id/struktur-organisasi

Keputusan Bersama Menteri Agraria dan Tata Ruang/Kepala Badan Pertanahan Nasional, Menteri Dalam Negeri, Menteri Desa, Pembangunan Daerah Tertinggal dan Transmigrasi NOMOR: 25/SKB/V/2017, NOMOR: 590-3167A Tahun 2017, NOMOR: 34 Tahun 2017. (2017). https://srimulyo.bantulkab.go.id/assets/files/dokumen/SKB%203%20MENTERI%20ATR.BPN.KEMENDAGRI.KEMENDES.pdf

Lexy J. Moleong. (2017). Metodologi penelitian kualitatif (Ed. Revisi). Remaja Rosda Karya. https://inlislite.uin-suska.ac.id/opac/detail-opac?id=12221

Lika, S. D. R., & Sholichah, N. (2020). Implementasi Kebijakan PTSL (Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap) Di Desa Medaeng Kecamatan Waru Kabupaten Sidoarjo. Journal of Social Politics and Governance (JSPG), 2(1), 63–72. https://doi.org/10.24076/JSPG.2020v2i1.188

Menteri ATR/BPN. (2017a). Diktum Kesembilan Keputusan Bersama Menteri ATR/BPN, Menteri Dalam Negeri, Menteri Desa, Pembagunan Daerah Tertinggal dan Transmigrasi yang dikenal dengan SKB 3(tiga) Menteri No. 25/SKB/V/2017 Tentang Pembiayaan Persiapan Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap.

Menteri ATR/BPN. (2017b). Keputusan Bersama Menteri ATR/BPN, Menteri Dalam Negeri, Menteri Desa, Pembangunan Daerah Tertinggal dan Transmigrasi Nomor 25/SKB/V/2017 Tentang Pembiayaan Persiapan Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap.

Menteri ATR/BPN. (2017c). Peraturan Menteri ATR/BPN Nomor 6 Tahun 2018 tentang Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap.

Ningsih, N., & Arbayah, S. (2024). Implementasi Program Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap (PTSL) Di Desa Hayaping Kecamatan Awang Kabupaten Barito Timur. JAPB, 7(1), Article 1. https://www.jurnal.stiatabalong.ac.id/index.php/JAPB/article/view/1024

Parsons, T. (1991). The Social System. Psychology Press.

Presiden Republik Indonesia. (2015). Peraturan Presiden Nomor 20 Tahun 2015 tentang Badan Pertanahan Nasional.

Ritzer, G. (1975). Sociology: A Multiple Paradigm Science. The American Sociologist, 10(3), 156–167. https://www.jstor.org/stable/27702185

Rosdiani, D., Asnawi, & Maulana, A. F. (2024). Analisis Yuridis Peran Kantor Pertanahan Kabupaten Serang Terhadap Penyimpangan Program PTSL: Fundamental: Jurnal Ilmiah Hukum, 13(2), Article 2. https://doi.org/10.34304/jf.v13i2.287

Suara Data Network. (2020, January 17). Mengurus Prona, Warga Mulyorejo Diduga Kena Pungli Rp 500 ribu hingga Rp 3 Juta. SuaraData.com. https://suaradata.com/kilas-peristiwa/mengurus-prona-warga-mulyorejo-diduga-kena-pungli-rp-500-ribu-hingga-rp-3-juta/

Sulastini, S. (2024). Implementasi Program Pendaftaran Tanah Sistematis Lengkap (PTSL) Dalam Mewujudkan Tertib Hukum Administrasi Pertanahan di desa Kabuaran, kecamatan Kunir, kabupaten Lumajang. Jurnal Ilmiah Wahana Pendidikan, 10(8), Article 8. https://doi.org/10.5281/zenodo.11138302

Sunaryo, S. (2022). Konsep Fairness John Rawls, Kritik dan Relevansinya. Jurnal Konstitusi, 19(1), Article 1. https://doi.org/10.31078/jk1911

Sutedi, A. (2011). Sertifikat hak atas tanah (cet. 1). Sinar Grafika.

Tamanaha, B. Z. (2004). On the Rule of Law: History, Politics, Theory. Cambridge University Press.

Wicaksana, Y. S. W. (2023). Pemkab Bebaskan BPHTB Program PTSL - Radar Malang. Pemkab Bebaskan BPHTB Program PTSL - Radar Malang. https://radarmalang.jawapos.com/malang-raya/811788023/pemkab-bebaskan-bphtb-program-ptsl

Yulviani, D. (2024). Sosiologi Hukum (1st–300th ed.). Berkah Aksara Cipta Karya.